Pokaz obrazu „Główka dziewczynki” Elisabeth Jerichau-Baumann
5 – 29 marca 2026 r.
Galeria im. Lanckorońskich, Zamek Królewski w Warszawie
Obraz Główka dziewczynki przedstawia młodą kobietę w charakterystycznym dla Zelandii (jednej z wysp Danii) czepku, zawiązanym pod brodą czerwoną kokardą, której wielkość i jakość materiału świadczyły o zamożności noszącej go osoby. Pokaz dzieła Elisabeth Jerichau-Baumann w Zamku Królewskim w Warszawie – artystki, która w XIX wieku przełamywała ograniczenia narzucone kobietom – jest zaproszeniem do ponownego odkrycia jej twórczości z okazji przypadającego w marcu Międzynarodowego Dnia Kobiet.
Elisabeth Jerichau-Baumann była wyjątkową postacią – malarką i globtroterką, która potrafiła wyjść poza sztywne ramy społeczne i kulturowe swojej epoki, budując pozycję niezależną od stereotypów związanych z płcią. Urodziła się w Warszawie w zamożnej, protestanckiej rodzinie niemieckiego pochodzenia. W domu mówiło się po polsku i choć przez większość życia artystka związana była z Danią i Włochami, konsekwentnie podkreślała swoje polskie korzenie. Rodzice dbali o jej edukację i wspierali rozwój talentu artystycznego. Mimo przeszkód w dostępie kobiet do nauki pobierała prywatne lekcje w Warszawie, a później w Berlinie. Uczęszczała także na zajęcia w Akademii Malarstwa w Düsseldorfie.
Od samego początku Elisabeth Jerichau-Baumann konsekwentnie budowała swoją karierę artystyczną. Jej techniczna biegłość i umiejętność wiernego oddania rysów modela przyciągnęły uwagę wyższych sfer i duńskiego dworu. W trosce o stabilność finansową rodziny, artystka stale rozwijała także międzynarodową sieć klientów. Mimo narodzin dziewięciorga dzieci, podejmowała intensywne podróże po Europie i krajach Morza Śródziemnego.
Urodzona w Polsce malarka, która swoją dojrzałą karierę artystyczną rozwinęła w Danii, potrafiła łączyć w swojej twórczości wrażliwość romantyczną, realizm społeczny, orientalizm i fascynację światem fantastycznym. Była portrecistką koronowanych głów i przyjaciółką Hansa Christiana Andersena. Odwiedziła Bliski Wschód, gdzie uzyskała zgodę na wstęp do haremu – przywilej, którego wcześniej nie otrzymał żaden europejski artysta.
Prezentacja obrazu Główka dziewczynki Elisabeth Jerichau-Baumann, własność Fundacji Zbiorów im. Ciechanowieckich, depozyt w Zamku Królewskim w Warszawie, jest okazją do bliższego poznania historii życia artystki, pozostającej jedną z najważniejszych postaci tworzących w okresie duńskiej złotej epoki malarstwa. Dzieło powstało w czasie wojen Danii z państwami niemieckimi i wzmożenia uczuć patriotycznych. Artystka i portrecistka arystokracji oraz rodziny królewskiej – z pasją przedstawiała wówczas także zwykłych ludzi i lokalne typy ludowe. Sportretowana przez Baumann dziewczyna jest przedstawiona na płótnie w charakterystycznym czepku, stanowiącym elementem kobiecego ludowego stroju na Zelandii.
Pokazowi obrazu Główka dziewczynki towarzyszy wykład zatytułowany Polka, która podbiła Danię. Elisabeth Jerichau-Bauman. Spotkanie poprowadzi dr Emiliana Konopka, absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim i skandynawistyki na Uniwersytecie SWPS
w Warszawie, badaczka sztuki nordyckiej przełomu XIX i XX wieku. Wykład odbędzie się 7 marca (sobota) 2026 roku w Sali Kinowej Zamku. Bilet na wydarzenie (25 zł od osoby) uprawnia także do zwiedzania Galerii im. Lanckorońskich, gdzie prezentowany jest obraz Elisabeth Jerichau-Baumann.
