Klucz w Zamku – sztuka współczesna i spotkania z artystami i artystkami w Zamku Królewskim w Warszawie

Memesis

Karolina Jarzębak

Nowa Sala Poselska

12 maja  – 28 czerwca 2026 r.

16 maja 2026 r., godz. 16.00 - spotkanie z artystką i kuratorka cyklu. Wstęp wolny

Zapraszamy do Zamku Królewskiego w Warszawie na kolejne wydarzenie z cyklu Klucz w Zamku, tym razem będzie to pokaz pracy Memesis (2024/2025) Karoliny Jarzębak, która podejmuje refleksję nad współczesnymi narracjami kryzysu, katastrofy i końca świata. Artystka łączy w swojej kompozycji różne motywy, takie jak symbole religijne, teorie spiskowe, elementy popkultury i kulturę internetową. Powstaje w ten sposób wielowarstwowy obraz lęków i napięć charakterystycznych dla XXI wieku.

Zastosowanie intarsji (technika łączenia kawałków drewna), historycznie związanej z reprezentacją porządku, ciągłości i władzy, zostaje tu celowo przez artystkę odwrócone i wykorzystane do opisu rozpadu, nadmiaru i dezorientacji. Pojawiają się meme coins (kryptowaluty oparte na memach), symbolizujące kruchość nadziei i zmienną wartość w świecie cyfrowym. Rozgniewany wojak, jeden z pierwszych memów internetowych, przywołuje uniwersalną złość i frustrację. Piramida nowego porządku świata odnosi się do teorii spiskowych i obsesji kontroli. Człowiek-stonoga po mutacjach genetycznych ukazuje lęk przed ingerencją technologii w naturę. Artystka splata sacrum z popkulturą, ukazując np. anioły o oczach bohaterów anime czy postać wstającą z martwych, otwierającą trzecie oko. W pracy pojawiają się także jeźdźcy Apokalipsy i motyw tradwife (kobiety w tradycyjnym modelu rodziny), które łączą religijną ikonografię z fantazmatem powrotu do „naturalnego porządku”.

Wszystkich bohaterów obserwujemy z perspektywy deski rozdzielczej samochodu i prowadzącej go osoby. To postać funkcjonująca w świecie kryzysu, bliska estetyce postapokaliptycznych narracji popkultury. Jej ruch i jazda, podobnie jak dla bohaterów filmowej serii Mad Max, stają się strategią przetrwania i gestem oporu wobec chaosu. Długie paznokcie - element osobistej mitologii Jarzębak, są metaforą pragnienia życia i trwania mimo rozpadu. Widniejące na kierownicy motywy uroborosa, węża pożerającego własny ogon, i Syzyfa symbolizują jednocześnie nieskończoność wysiłku oraz brak perspektywy ostatecznego rozwiązania. Praca nie przedstawia apokalipsy jako jednorazowego wydarzenia. To trwały stan psychiczny, w którym jednostka zmuszona jest poruszać się w świecie przesyconym obrazami i informacjami. Memesis należy więc odczytać jako refleksję nad kondycją egzystencjalną współczesnego człowieka.

Ekspozycja obiektu w Nowej Sali Poselskiej jest częścią kolejnej odsłony cyklu „Klucz w Zamku”. Przestrzeń ta nawiązuje do obrad sejmu (1773–1775), podczas którego ratyfikowano decyzje mocarstw zaborczych dotyczące pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej. Historyczne odniesienie
do utraty suwerenności i przemocy dokonywanej w ramach pozornie legalnych procedur rezonuje z katastroficznymi narracjami, które porusza praca Jarzębak. W kontekście muzealnej przestrzeni zaskakuje także niezwykłe użycie przez artystkę dawnej techniki artystycznej. Intarsja, niegdyś wyrażająca zachwyt nad światem, tym razem ukazuje go w stanie permanentnej katastrofy, a przetrwanie w nim – jako podstawową strategię jednostki.

Karolina Jarzębak (ur. 1990) – artystka wizualna, zajmująca się sztuką performance i wideo, tworząca obiekty i instalacje. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Malarstwa. Współzałożycielka Galerii 404 (2015–2017) w Krakowie. Smutna z duetu Smutna Twarz. Założycielka galerii Jak Zapomnieć. Inspiruje się memami i obrazkami znalezionymi na krańcach internetu. Problemy pokolenia milenialsów, samotność, symbolika smutku i niepokoju, wywołane obecną sytuacją społeczno-polityczną, to główne tematy jej twórczości. Brała udział w wielu wystawach, m.in. w Gdańskiej Galerii Miejskiej, Galerii Bunkier Sztuki, BWA Bielsko Biała, BWA Katowice, Galerii Promocyjnej i Muzeum Sztuki Współczesnej w Odessie.

Prowadzony nieprzerwanie od 2022 roku cykl Klucz w Zamku, autorski projekt Moniki Przypkowskiej, historyczki sztuki z Zamku Królewskiego w Warszawie, to spotkania na żywo z polskimi artystkami i artystami w przestrzeni ekspozycyjnej Zamku. Podczas każdego wydarzenia wybrane dzieło sztuki współczesnej, zestawione z muzealną kolekcją, wchodzi z nią w ciekawy i intrygujący dialog, ujawniając nieoczywiste na pierwszy rzut oka związki, inspiracje, zapożyczenia z epok minionych.To propozycja dla miłośników sztuki współczesnej, ale i tej dawnej, bo kluczem do zrozumienia „dzisiaj” jest „wczoraj”, także w sztuce. Spotkania prowadzi kuratorka cyklu - Monika Przypkowska.

 

Pokaz pracy Memesis Karoliny Jarzębak, Nowa Sala Poselska: 12 maja – 28 czerwca 2026 r.

Spotkanie z artystką: 16 maja 2026 r.; godz. 16.00.

Wstęp wolny, start w Sieni Wielkiej